De algemene werking van de alvleesklier

De alvleesklier is een langgerekt trosvormige klier, die een belangrijke rol speelt bij de spijsvertering. Bij volwassen mensen is de lengte ongeveer 12 tot 15 centimeter en de dikte ongeveer 1 tot 3 centimeter. De medische naam voor alvleesklier is pancreas.

Hoe ziet de alvleesklier eruit?
De alvleesklier ligt achter in de bovenbuik, vlak voor de wervelkolom. De kop van de alvleesklier ligt in de bocht van de twaalfvingerige darm, terwijl de staart achter de maag langs schuin omhoog naar links gaat.

De alvleesklier heeft twee verschillende functies die duidelijk van elkaar onderscheiden moeten worden:

  • De exocriene functie die een belangrijke rol speelt bij de vertering van het voedsel.
  • De endocriene functie die een belangrijke rol speelt bij het regelen van de bloedsuikerspiegel. In de alvleesklier zit ook klierweefsel, dit zijn de ‘Eilandjes van Langerhans’ die o.a. het hormoon insuline en glucagon produceren. Deze kliertjes geven hun hormonen direct aan het bloed af.

Wat is de (exocriene) functie van het pancreassap?
De alvleesklier produceert per dag ongeveer 1,2 liter pancreassap. Dit sap speelt een belangrijke rol bij de spijsvertering. Het pancreassap wordt niet de hele dag door afgegeven aan de darm. Pas wanneer we voedsel zien, ruiken, proeven of doorslikken krijgen de hersenen een seintje dat er voedsel in aantocht is. Dit signaal wordt doorgegeven aan de alvleesklier. Deze begint vervolgens met het aanmaken van pancreassap. Ook prikkeling van de wand van de maag en de twaalfvingerige darm door voedsel, stimuleert de alvleesklier tot het aanmaken van pancreassap.

Pancreassap bevat spijsverteringsenzymen, die op de voedingsstoffen in de twaalfvingerige darm inwerken. Pas nadat deze enzymen hun werk hebben gedaan, kunnen voedingsstoffen via de wand van de dunne darm in ons lichaam worden opgenomen.

De belangrijkste enzymen zijn;

  • amylase; voor de vertering van suikers
  • lipase; voor de vetvertering
  • trypsine; voor de eiwitvertering

Wanneer de alvleesklier niet goed werkt, is dit vaak direct merkbaar. De klachten zijn buikpijn, misselijkheid, braken en diarree. Omdat de spijsvertering verstoord is, worden belangrijke voedingsstoffen niet opgenomen door de dunne darm. Deze voedingsstoffen verlaten samen met de ontlasting (diarree) het lichaam. Dit leidt tot verzwakking en vermagering.

Wat is de (endocriene) functie van de Eilandjes van Langerhans?
In de zogenaamde Eilandjes van Langerhans worden belangrijke hormonen aangemaakt. Dit zijn insuline en glucagon. Deze hormonen spelen een essentiële rol bij de suikerstofwisseling in ons lichaam. Zij zorgen ervoor dat het bloedsuikergehalte in het lichaam in evenwicht blijft.
De alvleesklier reageert op de hoeveelheid suiker in het bloed. Is het suikergehalte (bijvoorbeeld na een maaltijd) verhoogd, dan wordt er meer insuline aangemaakt. Bij een laag suikergehalte gaat de alvleesklier minder insuline produceren.

Bij suikerziekte (diabetes mellitus) maakt de alvleesklier minder insuline aan dan nodig is. Het bloedsuikergehalte is als gevolg daarvan sterk verhoogd. Dit veroorzaakt allerlei klachten. Door dagelijkse injecties met insuline kunnen deze klachten bestreden worden.

 

Bron: Maag Lever Darm Stichting